راه آبها و نهرها نشان مىدهد كه سراسر آن سرزمين را كشت و آبيارى مىكرده‌اند . مىگويند غله در آنجا ده بر يك محصول مىدهد ، ولى اكنون محصولات عمدهء آن برنج و ترياك و توتون است . فريه كه چهل و پنج سال پيش از آن حدود گذشته و در فصل مساعدترى سفر كرده بود راجع به لطف و صفاى آن شرح وافى بيان نموده است : « هيچ وقت من در ايران اين همه شادابى و كشتزار نديده‌ام و با اين حظ بصرى كه از مشاهدهء آن داشتم و به گذشتهء آن هم مىانديشيدم با آسانى دليل تعلق خاطر پادشاهان قديم را نسبت به نيشابور دريافتم » . شهر نيشابور - ديوارهاى فروريخته و برج و باروى نيشابور كه همان نيسايا يا نيسواى مشمول بركات آهورامزدا و زادگاه ديونى سوس « 1 » يونان باستانى و يكى از جنات ايرانى است با بام و منار و مسجد رفيع آن‌كه همه‌چيز را در شهر تحت الشعاع قرار داده بود ، مدتى پيش از ورود به شهر از دور مىديدم . پس از عبور از قبرستانى بزرگ كه مقبره‌هاى درهم و برهم آن با وضع آميخته‌اى كه محيط زندگى و مرگ را در ايران توأم فراگرفته است بىتناسب نيست و سير - كردن كنارهء جنوبى ديوار شهر به چاپارخانه رسيديم كه در كنار دروازهء غربى شهر است . باروهاى نيشابور كه روزگارى بلند و رفيع بود حال از ديوارهاى قوچان هم خراب‌تر مىنمود و در هرچند قدم شكاف بزرگى در آنها به نظر مىرسيد . در بعضى جاها سراسر ديوار پاك از بين رفته بود ، اما در يك نقطه كارگرها مشغول ساختن باروى دو پهلو بودند به اين ترتيب كه گل را از قسمت پايين دست به دست تا بالا مىبردند و در آنجا سست و وارفته روى هم مىنهادند و اينكه از آن كار چه منظورى داشتند تصورش براى من خالى از اشكال نبود . هر دشمنى با همان آسانى مىتوانست به نيشابور رخنه كند كه ورود به فلان خيابان لندن آسان است و همان غنايم را نصيب مىيافت كه در صورت اشغال كردن گورستانى در لندن بدست مىآورد .

--> ( 1 ) - Dionysus